Выніковыя дакументы
Чацвёртага з’езда беларусаў свету
МГА “ЗБС “Бацькаўшчына”

1. Праграма “Беларусы замежжа” (2005 – 2009 гг.);
2. Зварот да суайчыннікаў “Беларусь – для дыяспары, дыяспара – для Беларусі”;
3. Рэзалюцыя “Пра беларускую мову”;
4. Дэкларацыя “Аб падтрымцы Акта незалежнасці Беларусі, прынятага Усебеларускім з’ездам 29 ліпеня 2000 г. у Мінску”;
5. Рэзалюцыя “МГА “ЗБС “Бацькаўшчына” – правамоцны прадстаўнік інтарэсаў сусветнай беларускай супольнасці”;
6. Зварот “Аб Радыёстанцыі Deutsche Welle”;
7. Заява супраць перайменавання праспекта Ф. Скарыны;
8. Зварот да Урада і Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь аб прыняцці закона “Аб беларускай дыяспары”.
9. Беларуская дыяспара. Сучасныя праблемы і перспектывы

Рэзалюцыя“Пра беларускую мову”

Пачынаючы ад ХVІІІ ст. у свеце усталявалася наступная агульнапрынятая норма: у нацыянальных дзяржавах дзяржаўнай мовай з'яўляецца нацыянальная мова карэннага этнасу. Гэта ўспрымалася і ўспрымаецца як аб'ектыўная рэальнасць.
Сёння мова карэннага этнасу Беларусі працягвае змагацца за сваё годнае існаванне. З 1991 па 1995 г. беларуская мова апошні раз была адзінай дзяржаўнай мовай на тэрыторыі Беларусі. Моўны рэферэндум 1995 г. дэ-юрэ ўраўняў беларускую мову з рускай, а дэ-факта выцесніў яе з ужытку амаль усіх сфераў дзяржаўнай і грамадскай дзейнасці.

Сёння ў Беларусі:
- колькасць вучняў з мовай навучання:
• у 1999-2000 гг. – 30% па-беларуску, 70% - па-руску;
• у 2004-2005 гг. – 301 250 (23,8%) па-беларуску і 962 549 (76,1%) па-руску;
- колькасць ВНУ дзяржаўнай формы ўласнасці – 43, недзяржаўнай – 14, з іх колькасць ВНУ з выкладаннем усіх прадметаў на беларускай мове – 0;
- колькасць беларускамоўных газет па стану на 1 студзеня 2004 г. – 96, рускамоўных – 420, дзвюхмоўных – 686.

Нягледзячы на тое, што 74% грамадзян Беларусі (паводле перапісу 1999 г.) прызналі беларускую мову сваёй роднай, яна знаходзіцца ў складаным становішчы. Бальшыня галінаў у навуцы, гаспадарцы і культуры маюць нетрывалую традыцыю выкарыстання беларускай мовы альбо не маюць яе зусім. Сёння ў Беларусі няма ніводнай сферы, у якой захоўвалася б роўнасць паміж беларускай і рускай мовамі. Няма ніводнай вышэйшай навучальнай установы з поўным выкладаннем на беларускай мове. Вельмі незайздроснае становішча беларускай мовы на радыё і тэлебачанні, у сродках масавай інфармацыі.

У сувязі з гэтым, патрабуем спыніць дыскрымінацыю беларускай мовы і забяспечыць ёй рэальны статус дзяржаўнай мовы ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь.

Чацвёрты з’езд беларусаў свету МГА “ЗБС “Бацькаўшчына”
16-17 ліпеня 2005 г., г.Мінск