Ці панясуць адказнасць чыноўнікі вінаватыя ў руйнаванні гістарычнай спадчыны?

Таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры вырашыла хадайнічаць перад Саветам Еўропы зрабіць “неўязднымі” ў краіны Еўрасаюза чыноўнікаў, якія найбольш моцна спрычыніліся да руйнавання гісторыка-культурных каштоўнасцяў

Абаронцы спадчыны прапаноўваюць зрабіць “неўязднымі” міністра культуры Уладзіміра Мацвейчука, ягонага намесніка Уладзіміра Грыдзюшку, намесніка начальніка упраўлення аховы гісторыка-культурнай спадчыны і рэстаўрацыі Ігара Чарняўскага, мэра Мінска Міхаіла Паўлава і галоўнага архітэктара сталіцы Віктара Нікіціна.

Маштабы знішчэння нацыянальнай спадчыны старшыня Таварыста аховы помнікаў Антон Астаповіч назваў катастрафічнымі. У той жа час улады свядома ігнаруюць не толькі прапановы грамадскіх арганізацый і асобаў, дасведчаных ў справах зберажэння і інтэрпрытацыі помнікаў, але і нацыянальнае заканадаўства, міжнародныя методыкі і прававыя акты.

“Улічваючы працу на Беларусі слынных майстроў дойлідаў з краін Заходняй Еўропы, нашае багацце мае наднацыянальную, агульнаеўрапейскую каштоўнасць як фрагмент мазаікі, са стратай якога губляецца вартасць усяго твору”, – падкрэслівае Антон Астаповіч.

Рэканструкцыя Гародні, будаўніцтва лядовага палацу ў Бабруйскай крэпасці, руйнаванне дому № 17 па вуліцы Рэвалюцыйнай у Мінску – гэта апошнія выпадкі знішчэння аб’ектаў, якія ўнесеныя ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў.

“У 2007 годзе дзяржаўны спіс у чарговы раз “пахудзеў” амаль на чвэрць. Як вынік з пачатку 90-х гадоў ХХ стагоддзя пад аховай дзяржавы знаходзілася 15 тысяч аб’ектаў, зараз жа трошкі болей за 4 тысячы”, – узгадвае старшыня Таварыства аховы помнікаў.

За бліжэйшы месяц актывісты разлічваюць сфарміраваць неабходнае дасье на чыноўнікаў і адаслаць дакументы ў Савет Еўропы. Яны падкрэсліваюць, што гэтая ініцыятыва не мае палітычнай падаплёкі.

“Усе негвалтоўныя захады вычарпаныя: былі пікеты, былі круглыя сталы, былі тысячы публікацый супраць, напрыклад, пабудовы паркінга на Нямізе. Падпісваліся народныя мастакі, пісьменнікі, акадэмікі архітэктуры, найлепшыя спецыялісты. Іхнія звароты засталіся проста без адказу”, – пералічвае гісторык архітэктуры Сяргей Харэўскі.

Да абароны помнікаў год назад падключылася і Беларуская асацыяцыя журналістаў. Па словах сябра аргакамітэту кампаніі “Журналісты за гістарычную спадчыну” Андрэя Аляксандрава, журналісты плануюць “сабраць раду экспертаў, якія здольныя былі б высунуць альтэрнатыўны закон, прапановы па удасканаленні заканадаўства, пытаннях адказнасці за парушэнні закону, каб яны прапрацоўваліся і выносіліся на грамадскае абмеркаванне і дасылаліся ў дзяржаўныя органы на разгляд”.

Але нягледзячы на ўсе крокі па руйнаванню нашай гістарычнай спадчыны, улады разлічваюць да 2012 года перадаць на разгляд ЮНЭСКА дасье на пяць аб’ектаў гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі для ўключэння іх ў Спіс сусветнай спадчыны.

Паводле радыё “Нямецкая хваля”