Добранькі Ван дэр Ліндэн

Старшыня Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы Рэне ван дэр Ліндэн 19 студзеня на прэс-канферэнцыі ў Мінску сказаў, што нібы абмяркоўваў з беларускімі службоўцамі тэму выкрадання і забойстваў у Беларусі лідэраў беларускай апазіцыі, аднак аб якіх-небудзь пэўных вынікаў гэтай гутаркі гаварыць не стаў. На пытанне прэс-цэнтра Хартыі’97 аб тым, навошта старшыня ПАСЕ прыехаў у Беларусь, калі беларускія ўлады не выканалі ніводнай умовы ПАСЕ па дэмакратызацыі Беларусі, Ван дэр Ліндэн імгненна адказваў, што ён не з тых палітыкаў, хто патрабуе выкананні ўмоў без якіх-небудзь крокаў насустрач. Ён, маўляў, з тых, хто гатовы першым працягнуць руку. “Нельга змяніць краіну за адну ноч”, — паўтараў ён, мабыць, не ведаючы, што рэжым Лукашэнка існуе ўжо больш 12 гадоў. Гутаркі з беларускімі службоўцамі Ван дэр Ліндэн назваў “шчырымі і адкрытымі”, і заяўляў, што ўсё ўмовы, якія ён паставіў уладам, перш чым прыехаць у Беларусь – выкананыя. І гэта пры тым, што ў турму да палітвязня Аляксандра Казуліна яго не пусцілі, хаця гэта было адно з асноўных патрабаванняў.

Ван дэр Ліндэн з гонарам гаварыў, што яму дазволілі сустрэцца з жонкай Казуліна – Ірынай – і за гэта ўладам вялікае дзякуй.

Дзякуй, што, сп. Ван дэр Ліндэн заявіў, што пакуль беларускі “нацыянальны сход” не гатовы да ўваходжанне ў ПАСЕ. І асноўнае патрабаванне для гэтага – вызваленне палітвязняў. Аднак для таго, каб беларускія ўлады, нарэшце, прызналі перад усім светам, што пераследуюць людзей за палітычныя погляды, Ван дэр Ліндэн прапаноўвае задзейнічаць экспертаў з Венецыянскай камісіі, каб тыя зрабілі высновы: праследуецца канкрэтны беларус за палітыку ці не. “Давайце пачнём з вызвалення палітвязняў. Калі ёсць спрэчкі, ці з’яўляюцца гэтыя або іншыя асобы палітвязнямі – давайце паклічам міжнародных экспертаў, запросім іх і прымем высновы іх місіі па высвятленні фактаў”, -- сказаў старшыня ПАСЕ.

Гэта значыць кіраўнік ПАСЕ падвергнуў сумненню аўтарытэт праваабарончай арганізацыі “Міжнародная амністыя”, якая за 12 гадоў прызнала тысячы беларусаў, збітых і арыштаваных падчас мірных дэманстрацый і кінутых у турмы — Вязнямі Сумлення. І сёння заяўляе, што Мікалай Статкевіч, Павел Севярынец, Зміцер Дашкевіч, Аляксандр Казулін – палітычныя зняволеныя.

Зноў і зноў задаваліся пытанні — навошта жа кіраўнік ПАСЕ прыняў запрашэнне непрызнанага і нелегітымнага “нацсхода” і прыехаў у Беларусь? Ван дэр Ліндэн нязменна адказваў – дзеля дыялогу і пабудовы добрых адносін. З упэўненасцю, што дыктатарскі рэжым расчуліцца, сам выправіцца і стане дэмакратычным.

“Ван дэр Ліндэн так настойліва дамагаўся прыезду ў Беларусь, што склалася ўражанне, што ён камусьці паабяцаў абавязкова гэта зрабіць. Магчыма, сваім сябрам з расійскай Думы. Старшыня ПАСЕ свядома пайшоў на парушэнне рашэнняў і палітыкі гэтай аўтарытэтнай еўрапейскай арганізацыі і тым самым аслабіў кансалідаваную палітыку дэпутатаў ПАСЕ ў дачыненні Беларусі. Яго візіт можна разглядаць як чарговую нязграбную спробу забяспечыць хоць нейкае міжнароднае прызнанне дыктатарскаму рэжыму. Чаму Ван дэр Ліндэн выказвае такую асабістую зацікаўленасць у падтрымцы нелегітымных “палатачнікаў” — можна толькі здагадвацца. Спадзяюся, што такі самавольны візіт кіраўніка ПАСЕ атрымае адпаведную адзнаку еўрапейскіх парламентарыяў. Паколькі нават вышэйшы службовы прадстаўнік міжнароднай арганізацыі не мае правоў дзейнічаць насуперак рашэнням гэтай арганізацыі. Можна ўспомніць іншага службоўца ПАСЕ, былога спецдакладчыка па Беларусі – Азіма Маллазадэ, прыезду якога таксама настойліва дамагаліся беларускія службоўцы. Спадар Маллазадэ паставіў умову свайго прыезду – вызваленне палітвязняў, але паколькі гэтага не адбылося, ад паездкі ў Беларусь ён адмовіўся. Мабыць, у Ван дэр Ліндэна іншае паняцце аб прынцыповасці. Безумоўна, гэты візіт ніяк нельга разглядаць як падтрымку дэмакратычных сіл і дэмакратычных працэсаў у Беларусі. Мы вельмі добра ведаем, што любое паслабленне з боку міжнародных арганізацый і дэмакратычных дзяржаў вядзе да ўзмацнення рэпрэсіяў, да пагаршэння стаўлення да палітвязняў і развязвання рук рэжыму. Думаю, што нават Ван дэр Ліндэн у чарговы раз упэўніўся ў адсутнасці магчымасці для дыялогу з “палатачнікамі” і іншымі службоўцамі, якія ў нашай сітуацыі нічога не вырашаюць”, — заявіў міжнародны каардынатар Хартыі’97 Андрэй Саннікаў, каментуючы візіт старшыні ПАСЕ ў Беларусь.

Паводле “Хартыя’97”