Аб “гэтым” з жартам і сур’ёзна

Таму, хто думае пра будучыню краіны, вядома, што адной з галоўных праблем з’яўляецца дэмаграфічная. Таму трэба думаць і нешта рабіць.

Менавіта ў такой паслядоўнасці: думаць і рабіць.

У нас жа часта і не думаюць, і не робяць. Напрыклад, уносяць прапановы прыняць законы, якія абавязваюць бацькоў плаціць дзецям аліменты да завяршэння імі навучання ў ВНУ або каледжы. А на якой падставе, а чаму не да пенсіі? Калі дзейнічаць па такіх рэцэптах, то можна і без таго нізкую нараджальнасць звесці да нуля.

А адзін часта дэпутат, які франдзіруе ў рэчышчы генеральнай лініі, прапаноўвае кастрыраваць сацыяльна безадказных асоб. Так нараджальнасць таксама не паднімеш. Але калі такіх гора-бацькоў пазбавіць яшчэ і выбарчага права, то можна бы і пагадзіцца.

А паміж тым, калі верыць таму жа БТ, сексуальная энергія б’е ключом. Нездарма жа насельнікі намётавага мястэчка пакінулі пасля сябе кучу парнаграфічных журналаў. І гэта на ветравею, на марозе, у антысанітарных умовах. Трэба гэтую выдатную дэмаграфічную энергію накіраваць у патрэбнае рэчышча, дадаць умовы. А замест гэтага ўлада кідае хлопцаў і дзяўчынак у турму, выракаючы іх на змушанае ўстрыманне. І прамова ж не аб дзесятках, не аб сотнях нават, а ужо аб тысячы людзей у тым узросце, калі спачатку робіцца, а толькі затым думаецца.

Ды і шматлікія старэйшыя апазіцыянеры замест таго, каб на нарах парыцца, маглі бы дапамагчы рашэнню праблемы.

Або вось такая выспелая ў адну з бяссонных начэй дбання аб выгадзе грамадскай ініцыятыва — таксама вядомага і франдзіруючага дэпутата. Які, для папраўкі дэмаграфічнай сітуацыі прапанаваў скараціць выпрабавальны тэрмін для шлюбу і спрасціць працэдуру рэгістрацыі. Гэта значыць распісваць жадаючых ў ЖЭСах і іншых грамадскіх месцах. Каб маладыя не паспелі разбегчыся да часу зачацця. Мера, так сказаць, прафілактычна-прэвентыўная.

Што на гэта скажаш? Страшна далёкі паважаны парламентарый ад разумення сутнасці сапраўднай праблемы. Бо моладзь так: калі захоча, то зробіць “гэта” без залішняй мітусні вышэйстаячых. Да таго ж 50 прыкладна гадоў таму назад у медыцыне было рэалізавана навуковае адкрыццё, якое дазволіла рэвалюцыянізаваць адносіны паміж крысамі. Маем у выгляду пастаўленае на струмень вытворчасць супрацьзачаткавых таблетак. У выніку эмансіпацыя жанчыны, да гэтага толькі схематычна пазначаная ў праектах усякага роду утапістаў, стала абсалютна аб’ектыўнай рэальнасцю.

Далей — больш, што асабліва прыкметна на Захадзе, дзе ранейшая, навязаная мужчынамі ідэалогія — Kuche, Kirche, Kinder — ужо практычна не уплывае ні на лад жыцця, ні на формы паводзін жанчын у разнастайных жыццёвых акалічнасцях. Доўгія гады апошнім бастыёнам, што ўтрымлівалі тамтэйшыя мужчыны, заставалася палітыка. Але пасля ўздыму Маргарэт Тэтчэр на вышыню брытанскага лідэра стала зразумела, што ня доўга засталося.

Яшчэ адна важная акалічнасць. На Захадзе рамкі на самаўпраўнасць палітыка, будзь то мужчына або жанчына, ставіць пратэстанцкая этыка, у шырэйшым плане — культура. У той жа ступені яна абмяжоўвае бытавы геданізм. Таму практычна заўсёды франдзіруючыя юнакі і дзяўчыны, сталеючы, ствараюць нармальныя сем’і. Па-нашаму так і шматдзетных, сем’яў з трыма дзецьмі (аптымальна для пашыранага ўзнаўлення роду чалавечага) у нас трохі. А на Захадзе такі “ўзровень нараджальнасці" — ахвотна выконваемая сацыяльная норма.

Можна запярэчыць і справядліва: што мы ўсё — Захад, Захад... Насамрэч жа мае рацыю адзін з эстрадных папрыгунчыкаў: “Я народжаны ў Савецкім Саюзе, зроблены я ў СССР”. Праўда, даўно, па гэтаму многае забыў, а бацькі ўжо ніколі не нагадаюць, не распавядуць. Але пазнаць можна. Для пачатку варта прачытаць хаця бы той раздзел “...Гулага”, якая завецца “Жанчыны ў лагеры”. А турма — гэта толькі зрэз усяго жыцця. Таму і на волі амаль тое ж: баракі, інтэрнаты, камуналкі, гарады нявест і, зноў жа, казармы, вайсковыя. Усе рэчы, якія пярэчаць “гэтым” адносінам або зусім іх выключаюць. Тут і ў кніжкі не зазірай, досыць вайсковых анекдотаў.

І захочаш — не зможаш.Можа быць, таму зараз хоць і могуць, але не жадаюць.

“Белорусы и рынок”, №18(703)