Кітайскія “інтэрнэт-глушылкі” будуць кантраляваць беларускі Інтэрнэт.

Аўтарытэтная польская газета “Gazeta Wyborcza” паведаміла, што Беларусь плануе альбо ўжо набыла ў Кітая ўстройствы для фільтрацыі інтэрнэт-трафіка.

Паведамляецца, што прымяніць новую сістэму кантролю інтэрнэта беларускія ўлады змогуць гэтай вясной, напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў, якія павінны адбыцца ў 2006 годзе. Кітай з’яўляецца міравым лідэрам па распрацоўцы і скарыстанні інтэрнэт-фільтраў.

Як паведамляе www.bybanner.com, даследаванні, праведзеныя OpenNet Initiative (ONI), сведчаць аб высокай эфектыўнасці і аператыўнасці распрацаванай у Кітае сістэмы кантролю інтэрнэта, празванай у свеце “Вялікім Кітайскім файерволам”. У глабальным наглядзе інтэрнэт-дзейнасці кітайскіх грамадзян задзейнічаны тысячы дзяржаўных служачых і добраахвотнікі. Фільтрацыя кантэнту здзяйсняецца як праграмнымі, так і апаратнымі сродкамі.

Вось як аб гэтым напісала Святлана Калінкіна ў занатоўцы “Чудаки в интернете”, апублікаваным на сайце http://www.belaruspartisan.org : “Я была ў Кітаі і бачыла, што там шмат інтэрнэт-кафэ. Толькі на адны сайты вы зойдзеце адразу. А на іншых — камп’ютар завісае. Хто яго ведае, праз якога цэнзара праходзіць ваш запыт, але зразумела, што кітайцы расставілі свае пасткі у міравой павуціне. Кітайскія перакладчыкі, зразумела, казалі нам, што ўсё гэта выпадкова і, канешне, ні словам не закранулі тое, што дзякуючы некаторым распрацоўкам часам з Сеткі таямнічым вобразам знікаюць антыкітайскія выказванні, упамінанні аб апазіцыйных дзеячах і г.д. Але мы ведаем, што ўсё гэта — вынік тых самых “новых тэхналогій”, якія вырашыла набыць беларускае кіраўніцтва.

Магу сказаць і яшчэ аб адным “перадавым вопыце” дружалюбнага нам рэжыму. Я была ў Іраку часу Садама Хусейна. Там паступілі яшчэ мудрэй, вырашыўшы не траціць грошы на вялікія “кітайскія штучкі”: у Багдадзе карыстацца Інтэрнэтам маглі толькі замежныя падданыя і толькі у адным месцы — у будынку Міністэрства сувязі. Так што беларускія ўлады ўвогуле маглі не гуляць у цывілізаванасць і прыхаваць грошы, якія будуць патрэбны на іншыя рэчы”

На самой справе, з кітайскага інтэрнэта знікае інфармацыя аб апазіцыйных палітычных партыях, антыкамуністычных партыях. Як толькі чалавек пачынае шукаць у інтэрнэце інфармацыю, якая датычыцца незалежнасці Тайваня і Тыбета, звесткі аб Далай-Ламе альбо здарэння на плошчы Ціананмен, — гэты чалавек адразу аказваецца заблакіраваным і адрэзаным ад Сеткі.

Методыка даследавання ONI ўключыла ў сябе спробы аперыраваць інфармацыяй як па-за дасягальнасцю кітайскай улады, так і непасрэдна ўнутры краіны.

“У Кітаі — самая ідэальная і эфектыўная сістэма пільнавання і цэнзуры ў інтэрнэце”, — зрабілі вынікі даследчыкі.

І зноў працытуем Святлану Калінкіну: “Ёсць рэчы, якія самі па сябе — жудаснае глупства. Што б мы сказалі, калі б нейкі дзівак пачаў лавіць ваду ў сіта. А інфармацыя — гэта як вада. І яе не заўважаеш, калі яна ёсць. А калі няма? Можна піць самыя якасныя гарбату, каву, сокі, але чалавек не можа без вады. А калі не якасныя, калі сурагаты?

Чым больш “у цэнтры ўвагі” беларусаў аказваюцца сурагаты, “пастфактум” якія капіруюць “Советскую Белоруссию”, тым больш просты чалавек цэніць ваду. Так, у восем гадзін ранку каля дзвярэй “Народнай волі” ўжо стаяць людзі, якія прыйшлі па газету. Бяруць для сябе, для суседзей. Прадпрымальнікі прыязджаюць на закупкі у “Ждановічы”, абавязкова звяртаюцца ў рэдакцыю і бяруць некалькі соцен газет на свой рэгіён. Гледзячы на іх, я часта думаю: а ці хадзіла б я куды-небудзь за газетай? Сёння — не, сёння ёсць Інтэрнэт. Але калі яго не будзе, буду хадзіць.

І невыпадкова, мне здаецца, чым далей ад Мінска — тым больш спутнікавых антэн у раёных цэнтрах. І, упэўнена, калі не будзе незалежных газет, не будзе Інтэрнэту — тады ўсё будзе ўсеяна антэнамі. Самі разумееце, — смага. Канешне, можна і гандаль антэн забараніць: дурная справа — не хітрая! Але ў Мінску кожны чацвёрты — радыёінжынер. Алюміневы тазік, простая прылада — і глядзіце вы самі сваё беларускае тэлебачанне. Забароніць продаж і выраб алюмініевых тазоў?... пасадзі?.. Пасадзіць усіх радыёінжынераў?
Наогул, здзяйсняючы курс на інфармацыйную ізаляванасць, беларускім уладам застаецца толькі адно: аб’явіць вайну свету і збіваць спадарожнікі. Альбо прэзідэнт так і будзе прачынаца ў халодным поце з-за таго, што ў чарговым месцы адбылася чарговая “ідэалагічная дыверсія”. Лаві, дзівак, ваду ў кітайскае сіта”.

Паводле “Gazeta Wyborcza”, “Хартыя’97” і http://www.belaruspartisan.org