Ці сапраўды за Лукашэнку больш як 90% вяскоўцаў?

Падчас паездкі па Магілёўшчыне Аляксандр Лукашэнка заявіў: паводле дадзеных “закрытага сацыялагічнага даследавання” на выбарах яго гатовыя падтрымаць больш за 90% вяскоўцаў, 84% – жыхароў райцэнтраў і 67% мінчукоў. Якая менавіта арганізацыя праводзіла апытанне? Што думаюць пра яго вынікі незалежныя сацыёлагі?

Знайсці аўтараў гэтага даследавання аказалася не вельмі проста. Тры дзяржаўныя ўстановы, якія маюць вялікі досвед у правядзенні “закрытых” апытанняў, пералічыць не складана – цэнтр сацыялагічных даследаванняў адмысловага інстытута пры прэзідэнцкай адміністрацыі, Інстытут сацыялогіі Акадэміі Навук і, нарэшце, Цэнтр сацыялагічных і палітычных даследаванняў БДУ. Аднак ні ў воднай з гэтых установаў не прызналі аўтарства гэтага “закрытага сацыялагічнага даследавання”.

Кіраўнік аддзела сацыялагічнага цэнтра пры адміністрацыі прэзідэнта Мікалай Трапянок пракаментаваў сітуацыю так: “Мы гэта даследаванне не праводзілі. Магчыма, нехта і праводзіць. Мы ж з’яўляемся не адзінай даследчай групай, якая займаецца сацыяльна-палітычнай сітуацыяй у Беларусі. Таму можа праводзіць хто заўгодна. Гэта можа быць незалежны даследчы цэнтр. Але пэўнага нічога сказаць не магу. Ва ўсякім разе гэтая інфармацыя нам не належыць”.

Прадстаўнік Інстытута сацыялогіі Акадэміі Навук акадэмік Яўген Бабосаў: “Я думаю, што гэта не наш інстытут. 90 працэнтаў – гэта вельмі добра, але, мне здаецца — трохі менш”.

- Але прэзідэнт казаў, што гэта закрытыя сацыялагічныя даследаванні…

- Закрытыя, тады гэта амаль што на сто працэнтаў Інстытут сацыяльна-палітычных даследаванняў пры прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Там ёсць такая пані Шпак, кіраўнік.

Нарэшце, кіраўнік цэнтра БДУ прафесар Давід Ротман таксама адмовіўся ад аўтарства агучанага даследавання. Ён сказаў, што даследаванне па рэйтынгу Лукашэнкі праводзіцца, але яго вынікі будуць агучаныя пазней.

Дзіўна, што тры дзяржаўныя сацыялагічныя службы адмаўляюцца ад агучаных Лукашэнкам лічбаў і не маюць ніякай інфармацыі пра аўтараў таго “закрытага сацыялагічнага даследавання”. Навошта ж так хаваць выгадныя для ўладаў лічбы?

Паводле вынікаў апытання, праведзенага ў верасні зарэгістраваным у Літве грамадскім аб'яднаннем Незалежны інстытут сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў, рэйтынг Лукашэнкі вырас за лета на 5,6 працэнта і цяпер складае 47,3 працэнта.

Прафесар Алег Манаеў пракаментаваў гэта так: “Лічбы, якія агучыў прэзідэнт, у значнай ступені не супадаюць з тым, што атрымоўваюць незалежныя даследчыкі. Яны ў значнай меры не супадаюць. Лічбы, якія ён агучыў, не пацвярджаюцца незалежнымі сацыялагічнымі даследаваннямі, прафесійна праведзенымі”.

Спадар Манаеў цвердзіць, што “закрытыя даследаванні” ў сацыялогіі нельга лічыць нармальнай практыкай. Заўсёды яны павінны мець пэўныя выходныя дадзеныя: колькі апыталі, каго, якая памылка выбаркі і гэтак далей. Нарэшце, павінен быць вядомы аўтар. І любы грамадзянін павінен мець магчымасць пазнаёміцца з такім даследаваннем і папрасіць доказаў любой лічбы.

“Я, калі б быў на месцы прэзідэнта, гэтым лічбам не давяраў бы, — дадае Алег Манаеў. — Але ў аўтарытарных краінах сацыялогія іграе падвойную ролю. З аднаго боку, яна дае пэўную інфармацыю і часта аб’ектыўную, праўдзівую. Але гэта толькі ў закрытым выглядзе, у адным-двух экземплярах і толькі наверх дасылаецца. І другая роля сацыялогіі ў такіх грамадствах – прапагандысцкая. Вось гэтыя лічбы, канешне ж, мелі прапагандысцкі характар. Да гэтага трэба ставіцца як да сацыялагічнай прапаганды”.

Паводле радыё “Свабода”