WINDOWS ад Лукашэнкі
Беларускі прэзідэнт натхніў навукоўцаў на барацьбу з манаполіяй Біла Гейца.
Мэта парушыць сусветную манаполію Біла Гейца на камп’ютэрныя праграмныя прадукты ў апошнія гады беспаспяхова пераследавала не адна IT-кампанія. І вось на міжнароднай арэне з’явілася група вучоных, у рашучасці якіх зрабіць аперацыйную праграму, альтэрнатыўную сістэме кампаніі Microsoft, не даводзіцца сумнявацца.
Гаворка ідзе аб супрацоўніках Нацыянальнага цэнтра інфармацыйных рэсурсаў і тэхналогій Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (НАНБ). Залогам іх поспеху стаў той факт, што на барацьбу з Гейцам яны натхнёныя самім Аляксандрам Лукашэнкам. Як распавёў гендырэктар цэнтра Міхаіл Маханёк, беларускі лідэр яшчэ два гады таму, выступаючы ў Жэневе на Сусветным саміце па інфармацыйным грамадстве, паскардзіўся, што кошт ліцэнзійных праграмных прадуктаў для краін, якія працягваюць развівацца, непамерна вялікі. Вярнуўшыся дадому, ён ініцыяваў распрацоўку прыватнай аперацыйнай сістэмы на адчыненых кодах, кошт і суправаджэнне якой не перавышаў бы 15 долараў (сёння яна складае 300 долараў). Праца над праграмай вядзецца ўжо некалькі месяцаў, прычым дапамогу беларускім распрацоўшчыкам быццам бы намерваюцца аказаць Еўрапейскі звяз і навуковыя камітэты Еўракамісіі і НАТО, якія гатовыя цалкам альбо часткова аплаціць праект. “Еўропа гатовая нас падтрымаць, таму што яны таксама жадаюць змагацца з манаполіяй Microsoft", — паведаміў Міхаіл Маханёк.
Аднак аптымізм супрацоўніка НАНБ у Беларусі падзяляюць далёка не ўсе. Так, эксперт аналітычнага цэнтра “Стратэгія” Яраслаў Раманчук паставіў пад сумненне магчымасці беларускіх навукоўцаў прабіцца на рынак аперацыйных сістэм. Для гэтага, па ягоных словах, патрэбна будзе не менш пяці мільярдаў долараў, што складае палову бюджэту ўсёй краіны.
Увогуле, як паказвае час, упэўненасць Аляксандра Лукашэнкі ў неперасягнутасці беларускіх навукоўцаў не мае межаў. Калі напрыканцы 90-х гадоў па ягонай ініцыятыве на адным з мясцовых прадпрыемстваў сакрэтная група навукоўцаў пачала працу над распрацоўкай вечнага рухавіка, то на гэта з бюджэту краіны было вылучана 200 тысяч долараў. У наш час вядуцца даследаванні па стварэнні трансгеннай казы, якая будзе даваць малако, што цалкам заменіць дзецям матчына. А яшчэ прыватнага спадарожнік, які ўжо мае назву “Белка”. На першым жа месцы ў спісе геніяльных беларускіх распрацовак — стварэнне аналагу амерыканскай “Сіліконавай даліны”, пачатак якому быў пакладзены ў вераснёўскім прэзідэнцкім дэкрэце “Аб Парку высокіх тэхналогій”. Абгрунтоўваючы неабходнасць стварэння гэтага навуковага гарадка, Лукашэнка заўважыў, што сёння ў Беларусі “вялікая маса людзей, якія, маюць добры розум, працуюць на дзядзьку Сэма і амаль дарам аддаюць свой тавар”. Па задуме прэзідэнта, 2,5 тысячы выпускнікоў ВНУ штогод атрымліваюць дыплом праграміста; пры існаванні свайго Парку высокіх тэхналогій абавязкова адмовяцца ад спроб пошуку працы за мяжой. Прыблізны кошт будаўніцтва Парку складае 930 млн. долараў. Аднак прэзідэнт упэўнены, што праз некалькі гадоў праект акупіцца, бо перад навукоўцамі пастаўлена задача за чатыры гады давесці экспарт праграмнага забеспячэння да 850 млн. долараў (сёння ён не перавышае 90 млн.). “Хутка скончыцца будаўніцтва будынка Нацыянальнай бібліятэкі, і ўладзе неабходна яшчэ адна пабудова стагоддзя. Вось і прыдумалі Парк высокіх тэхналогій, — каментуе новы праект Яраслаў Раманчук, адносячы яго да чарговай PR-акцыі прэзідэнта. Аналітык упэўнены, што, з эканамічнага пункту гледжання, будаўніцтва гарадка не будзе эфектыўным, тым больш калі ўлічваць нястрыманую ўцечку інтэлекту з краіны. Сёння ў агульным памеры беларускага экспарту доля высокатэхналагічнага прадукту займае толькі 4%. Па меркаванні Раманчука, на большае Беларусь не можа прэтэндаваць.
Віктар Янін, "Газета"
15 кастрычніка 2005
http://www.ucpb.org/rus/show1prel.shtml?no=7556 |